Przewodnik
po wystawie

XIV w. p.n.e. — ok. V w. p.n.e.

Początki Biblii

• 1. Dekalog — najstarszy rdzeń prawa biblijnego
• 2. Tora (Pięcioksiąg) — pierwsza część Biblii hebrajskiej

II w. p.n.e. — I w. n.e.

Najstarsze świadectwa tekstu

• 3. Zwoje z Qumran — najstarsze zachowane rękopisy Biblii (II w. p.n.e. – I w. n.e.)
• 4. Septuaginta — pierwsze wielkie tłumaczenie Biblii na język grecki (III–II w. p.n.e.)

I w. n.e. — V w. n.e.

Biblia w świecie starożytnym

• 5. Titulus Crucis (INRI) — trzy języki świata biblijnego: hebrajski, grecki, łaciński (I w. n.e.)
• 6. Heksapla Orygenesa — pierwsza wielka praca porównawcza nad tekstem Biblii (ok. 240 n.e.)
• 7. Biblia etiopska (Ge'ez) — jeden z najstarszych przekładów narodowych Biblii (IV–V w. n.e.)
• 8. Wulgata św. Hieronima — Biblia łacińska Kościoła zachodniego (koniec IV w. n.e.)

X — XI wiek n.e.

Tekst hebrajski — tradycja masorecka

• 9. Kodeks z Aleppo — najważniejszy rękopis tradycji masoreckiej (ok. 920 n.e.)
• 10. Kodeks Leningradzki — najstarszy kompletny rękopis Biblii hebrajskiej (1008–1009 n.e.)

863 — XI wiek n.e.

Biblia w świecie słowiańskim

• 11. Cyryl i Metody — początki piśmiennictwa i tłumaczeń słowiańskich (863 n.e.)
• 12. Ewangeliarz Ostromira — najstarsza datowana księga ruska (1056–1057 n.e.)

ok. 1382 — XV wiek

Biblia w średniowiecznej Europie

• 13. Jan Wycliffe — pierwsza pełna Biblia po angielsku (ok. 1382–1395 r.)
• 14. Jan Hus — reformy języka czeskiego i Biblia w Czechach (przełom XIV/XV w.)
• 15. Biblia Karlicka — czeskie tłumaczenie Biblii (ok. 1400 r.)
• 16. Biblia Sedlicka — kolejna redakcja czeskiego przekładu biblijnego (XV w.)

ok. 1455

Rewolucja druku

• 17. Biblia Gutenberga — pierwszy druk wielonakładowy w Europie, początek ery druku (ok. 1455 r.)

1516

Humanizm i powrót do źródeł

• 18. Erazm z Rotterdamu — pierwszy drukowany Nowy Testament w języku greckim (1516 r.) — fundament późniejszych tłumaczeń reformacyjnych

1522 — 1611

Reformacja i nowe przekłady

• 19. Biblia Lutra — Biblia w języku niemieckim, fundament nowożytnego języka Niemiec (1522–1534 r.)
• 20. William Tyndale — pierwszy angielski przekład Nowego Testamentu z języków oryginalnych (1526 r.)
• 21. Robert Estienne (Estie) — podział Biblii na wersety stosowany do dziś; edycja krytyczna tekstu greckiego (1551 r.)
• 22. Biblia Genewska — pierwsza Biblia z podziałem na wersety i komentarzami marginesowymi (1560 r.)
• 23. King James Version (KJV) — klasyczna Biblia angielska, jeden z najważniejszych tekstów w historii języka angielskiego (1611 r.)

ok. 1455 — 1632

Polska tradycja przekładów

• 24. Biblia Królowej Zofii — najstarsza polska Biblia w całości, tłumaczenie rękopiśmienne (ok. 1453–1455 r.)
• 25. Biblia Królewiecka (Seklucjanowa) — pierwszy drukowany Nowy Testament po polsku (1551–1552 r.)
• 26. Biblia Leopolity — pierwsza drukowana katolicka Biblia w języku polskim (1561 r.)
• 27. Biblia Brzeska — przekład protestancki (kalwiński), wysoki poziom filologiczny (1563 r.)
• 28. Biblia Szymona Budnego (Nieświeska) — przekład antytrynitarski, radykalny humanizm filologiczny (1572 r.)
• 29. Biblia Ostrogska — pierwsza pełna drukowana Biblia w języku cerkiewnosłowiańskim (1581 r.)
• 30. Biblia Jakuba Wujka — kanoniczny przekład katolicki, wzorzec polszczyzny biblijnej (1599 r.)
• 31. Biblia Gdańska — przekład protestancki, odpowiednik KJV w tradycji polskiej (1632 r.)

1965 — dziś

Biblia współczesna

• 32. Biblia Tysiąclecia — współczesny przekład katolicki w Polsce, pięć edycji od 1965 r.
• 33. Biblia w językach świata — misje tłumaczeniowe XIX–XXI w.; Biblia przetłumaczona w całości lub częściowo na ponad 3 500 języków